نويسنده: دكتر يدالله مكرمي

(دكتراي حسابداري، عضو جامعه حسابداران رسمي ايران، سر دبير فصلنامه حسابرس و تحليلگر سيستم، داراي سوابق پژوهشي و تدريس)

جهان در دو سه سال گذشته با شكل جديدي از تقلب و فساد مالي در بنگاههاي اقتصادي  روبه رو بوده كه ريشه در سوء استفاده از مقررات حسابداري و گزارشگري مالي دارد. گستردگي بحران كه از آن با نام «رسوايي حسابداري» ياد ميشود موجب بي اعتمادي شديد سرمايه گذاران نسبت به بازار سرمايه شد. آسيبهاي سخت  ناشي از بحران، دولتها را به چاره جويي فور ي و تلاش جدي براي غلبه بر بحران وادار ساخت. تلاش دولتها دو محور اساسي داشته است : 

بهبود نظام راهبري شركتها و نظارت بر حرفه حسابداري.

دولتها در دو محور ياد شده به اصلاحات مهمي روي آورده و تحولات مهمي را رقم زدهاند كه تا كنون سابقه نداشته است.

تحولات نظام راهبري شركتها

-   تغيير نظام رأي گيري براي انتخاب مديران.

-   تغيير نقش اعضاي غير موظف هيأت مديره و واگذاري نقش نظارتي به آنان.

-   تعيين شرط براي انتخاب مديران بر اساس شايسته سالاري و وابسته نبودن.

-   اصلاح نظام حسابرسي داخلي و كميته حسابرسي و تغيير نظام ارتباطات بين سهامداران، كاركنان، مديران و حسابرس.

تحولات حرفه حسابداري

-   تغيير ساختار مراجع تنظيم مقررات حسابداري.

-   ايجاد نهادهاي نظارتي بر مؤسسههاي حسابرسي و حسابداري شركتها.

-   نظارت بر سيستمهاي كنترل داخلي مؤسسههاي حسابرسي.

-    دخالت بيشتر مراجع دولتي در تدوين استانداردهاي حسابداري و نظارت بر تدوين استاندارهاي حسابرسي.

-    منع كردن مؤسسههاي حسابرسي از ارائه خدمات معين به مشتريان حسابرسي.

-   اعمال استانداردهاي بينالمللي حسابداري در اروپا و توسعه جهاني آن.

-    تغيير مبناي استاندارها در آمريكا از استاندارهاي مبتني بر قواعد به استاندارهاي مبتني بر اصول.

-    مخالفت اروپا (فرانسه) با پذيرش برخي از استاندارهاي بينالمللي حسابداري.

-    مخالفت اتحاديه اروپا با اعمال نظارت مراجع آمريكايي بر شركتهاي تجاري و مؤسسههاي حسابرسي اروپايي.

-    تغيير رتبه بندي مؤسسه هاي بزرگ حسابرسي در نتيجه توقف مؤسسه حسابرسي اندرسن.